Lesvoorbeelden
Welkom. U bevindt zich op de pagina met lesvoorbeelden
van www.sterrenkundeopschool.nl
Op
deze website leest u wat mijn ervaring is met sterrenkunde in het
onderwijs en hoe ik u kan helpen bij het geven van sterrenkunde op uw
school of vereniging.
Klik op de link 'Home' voor meer informatie.
Ik
krijg de laatste tijd veel vragen van scholen die het lastig vinden om
zelf aan te geven wat ze precies willen met sterrenkunde op school. Ze
willen liever dat ik hen een concreet programma voorschotel.
Hieronder
vindt u daarom de komende tijd steeds meer voorbeelden van projecten op
scholen in het primair- en voortgezet onderwijs die ik het afgelopen
jaar heb uitgevoerd. De moeilijkheidsgraad van elk project wordt
aangepast aan de doelgroep en binnen elke doelgroep kan waar nodig
gedifferentieerd worden.
LET OP:
De meeste workshops vallen onder 'onderwijs' en zijn
daarom vrijgesteld van BTW!
Er staan veel zaken bij die geschikt zijn voor kinderen vanaf de bovenbouw van het basisonderwijs. Maar vergis u niet: ik heb ook veel leuke lessen beschikbaar voor de onder- en middenbouw!
Klik op een onderwerp om direct naar de betreffende informatie
te gaan:
* Van
Spoetnik tot Cernan
* De
Zon en Kernfusie
* Sterrenkunde
en ICT
* Wat is er te zien aan
de hemel?
* Mission Control en
Apollo 13
* De
planeten
Van Spoetnik tot
Cernan
(vanaf groep 7 t/m 6 VWO)
(maximaal 35 personen per keer)
De 'race naar de maan' begon op 4 oktober 1957 toen de Sovjet-Unie de Spoetnik lanceerde die succesvol in een baan om de Aarde werd gebracht. Uit angst om de heerschappij om de ruimte te verliezen besloot de kort daarop opgerichte NASA een programma samen te stellen met als doel de eerste mens op de maan te brengen.
Deze presentatie leidt u door het hele Mercury,
Gemini en Apollo programma heen, tot en met de laatste man op de maan:
Gene Cernan.
U komt erachter dat de werkelijkheid van deze missies spannender is dan
welk fictief verhaal dan ook!
De presentatie wordt opgeluisterd met veel echte videobeelden van de verschillende missies. In de betreffende ruimte worden posters opgehangen over de missies, de ruimteschepen en een 'hall of fame' van de meest bekende astronauten. Na de presentatie is er ruime gelegenheid om de posters te bekijken en vragen te stellen.
U kunt kiezen uit 3 versies van deze presentatie: 1 uur, 2 uur
of 3 uur.
De versie van 1 uur bevat:
* Freedom 7
* Apollo 1 brand
* Apollo 8
* Apollo 11 landing en eerste
voetstap
* Apollo 12 lift-off
* Apollo 13
* Apollo 17
De versie van 2 uur bevat:
* Freedom 7
* Gemini 4, 8 en 12
* Apollo 1 brand
* Crash Neil Armstrong
* Apollo 7, Apollo 8
* Apollo 11 landing en eerste
voetstap
* Apollo 12 lift-off en landing
* Apollo 13
* Apollo 14 t/m 17
Om de opbouw van het verhaal duidelijk te houden, de importantie van de
Mercury- en Gemini missies voor het Apollo-programma te tonen en het
ruimtevaartprogramma als één afgerond geheel te kunnen vertellen, raad
ik u aan om voor uw school het programma van 2 uur aan te
vragen.
De
versie van 3 uur is gelijk aan de versie van 2 uur met als extra een
documentaire over Mission Control tijdens het Mercury, Gemini en
Apollo-project, waarbij de leerlingen een formulier met (meerkeuze)
vragen krijgen die ze tijdens de film moeten beantwoorden. Als klap op
de vuurpijl worden alleen tijdens deze presentatie echte handtekeningen
van Jim Lovell en vluchtleider Gene Kranz getoond.
Laatst gedaan bij: SIZO Zoetermeer, jan 2012
Lees hier
een verslag van deze workshop.
---
(vanaf groep 8 t/m 6 VWO)
(maximaal 35 personen per keer)
Bij onze zoektocht naar alternatieve energiebronnen is
kernfusie een serieuze optie. De dichtstbijzijnde kernfusie-centrale
was tot voor kort de Zon. Maar wetenschappers zijn recent erin geslaagd
om een 'zon op aarde' te maken.
Wat is kernfusie eigenlijk en waarom wordt dit zo'n belangrijk
alternatief voor onze huidige brandstoffen? Hoe vindt er kernfusie in
de zon plaats en wat zijn eigenlijk die zonnevlekken en zonnevlammen?
Deze workshop van 2,5 uur
begint met een korte presentatie over wat kernfusie is, wat we ermee
kunnen en waar we op dit moment staan in ons onderzoek naar kernfusie.
Daarna volgen filmpjes over de JET en over de Zon, waarbij
vragenformulieren gebruikt worden. In het laatste deel van de
workshop zijn kinderen bezig om allerlei doe-opdrachten naar
keuze uit te voeren, zoals: bouw een zonnewijzer, maak zelf
een zonsverduistering, enzovoort.
Als extra kan een bezoek aan het FOM
instituut voor Plasma Fysica Rijnhuizen in Bilthoven worden
gebracht.
Laatst gedaan op: Van Dijckschool in Bilthoven.
Lees hier het verslag.
Klik hier om een offerte voor deze workshop aan te vragen.
---
Sterrenkunde en ICT
(vanaf groep 7 t/m onderbouw VO)
(aantal personen afhankelijk van aantal pc's op school, max 35)
De combinatie 'Sterrenkunde en ICT' ligt niet voor de hand,
gezien het feit dat sterrenkunde de oudste wetenschap ter wereld is en
computers iets van de laatste 20 jaar zijn. Maar tegenwoordig bekijken
de professionele sterrenkundigen de hemel voornamelijk op een
beeldscherm en computers worden gebruikt om gemaakte foto's te op te
leuken en ontdekkingen te doen die door puur menselijke waarneming
nooit gedaan zouden kunnen worden.
De hemel bekijken door een ouderwetste kijker is nog altijd het
leukste.
Maar er zijn ook mooie pc-programma's waarmee u de hemel kunt
ontdekken, ook al is het overdag of bewolkt weer.
In deze workshop van 1 uur wordt eerst een kort filmpje van 5 minuten
getoond over hoe men vroeger keek naar de sterren en hoe dat
tegenwoordig gaat> daarna gaan de kinderen met behulp van een
handleiding aan de slag met het gratis software-programma Stellarium.
In dit programma kunnen de kinderen de sterrenhemel bekijken vanaf elke
plaats op Aarde, maar ook vanaf een andere planeet. Ze klikken op een
voorwerp aan de hemel en krijgen informatie over dat voorwerp te zien.
Ze kunnen de tijd sneller laten lopen,
verschillende landschappen instellen, sterrenbeelden zichtbaar maken,
de blauwe hemel verduisteren zodat ze zien wat er op dit moment boven
hun hoofd gebeurt, enzovoort. De handleiding is slechts ter
ondersteuning. De leerlingen zijn in principe vrij om zelf hun reis
door het heelal te kiezen.
Laatst gedaan op: Div scholen in Zoetermeer, bij
OnderwijsAdvies centrum.
Lees hier het verslag.
Klik hier
om een offerte voor deze workshop aan te vragen.
---
Wat is er te
zien aan de hemel?
(vanaf groep 7 t/m onderbouw VO)
(maximaal 35 personen per keer)
De hemel is zowel 's nachts als overdag gevuld met allerlei
objecten en
verschijnselen. Sommige zijn voor ons heel bekend, andere weer minder.
Sommige objecten staan dichtbij, andere heel ver weg.
In deze workshop van 2 uur gaan leerlingen meteen in groepjes aan de
slag met veelal echte foto's van objecten die aan de hemel te zien
zijn. Als eerste denken ze na over wat ze nu eigenlijk zien op die
foto's. Vervolgens proberen ze te bepalen wanneer het object te zien
is, of het met he blote oog of een telescoop te zien is, hoe ver weg
het ongeveer staat, enzovoort. De leerlingen bespreken hun
resultaten met andere groepjes.
Aan het einde van deze workshop hebben de kinderen een beter inzicht in
de objecten die er aan de sterrenhemel te zien zijn.
Laatst gedaan op: Duinoordschool, Den Haag.
Lees hier het verslag.
Klik hier
om een offerte voor deze workshop aan te vragen.
---
De
mannen van mission control in Houston leidden de astronauten door alle
problemen die ze tegenkwamen in de verovering van de ruimte.
Briljante
oplossingen van ingenieurs zoals John Aaron en Steven Bales en lastige
beslissingen die vluchtleiders als Gene Kranz en Jerry Bostick maakten,
redden missies zoals Apollo 12 en 13 en daarmee de levens van
astronauten. Maar het harde werken eiste ook zijn tol met als gevolg
dat in januari 1967 de drie astronauten van Apollo 1 hun leven verloren.
Deze presentatie vertelt het verhaal van de ingenieurs van mission
control tijdens het Mercury, Gemini en Apollo project.
Na
een korte introductie volgt een documentaire over mission control,
waarbij de leerlingen een formulier met (meerkeuze) vragen krijgen die
ze tijdens de film moeten beantwoorden.
Vervolgens
wordt de film 'Apollo 13' vertoond, die de werkelijkheid van deze
missie zeer dicht benadert: de dialogen zijn bijna 1 op 1 overgenomen
en zelfs de echte commandant van de Apollo 13 (Jim Lovell) en zijn
vrouw spelen een rol in deze film. Apollo 13 won 2 Oscars.
Deze
film is representatief voor het gevaar van alle missies en de problemen
die mission control keer op keer moest oplossen om daarmee de levens
van de astronauten te redden. De film heeft als boodschap voor de
leerlingen dat ze niet moeten denken in problemen maar in oplossingen
en niet te snel moeten opgeven als er zaken tegenzitten: Failure is not
an option!
Voor en na de films is er ruime gelegenheid om
vragen te stellen. In de presentatie-ruimte wordt het verhaal van
Apollo 13 vanaf de allereerste voorbereidingen tot en met de
'splashdown' vertelt door middel van echte (!) foto's die
ergens
aan de muur worden gehangen.
Als klap op de vuurpijl worden echte handtekeningen van Jim
Lovell en vluchtleider Gene Kranz getoond.
Het
totale programma duurt 3,5 uur maar de ervaring leert dat, gezien het
indrukwekkende karakter van de films, dit zeker niet te lang is.
Laatst gedaan op: Hofstad College Den Haag
Klik hier
om een offerte voor deze presentatie aan te vragen.
---
(vanaf groep 7 t/m 6 VWO)
(maximaal 35 personen per keer)
Lees over een voorbeeld van deze les op mijn weblog. Het betrof hier groep 5 maar dit thema kan uiteraard aan alle kinderen vanaf groep 1 t/m 6VWO worden gegeven.